openSUSE’u uzun yıllardır kullandığım kararlı ve stabil bir dağıtım. Topluluğu ve desteği oldukça iyidir. Bu sayede problem yaşadığımda çözmesi pek vakit almıyor. KDE Plasma mükemmel şekilde optimize edilmiştir. Bu nedenle geçen yıl iş bilgisayarıma Leap 15.5 sürümünü kurdum. Kurulum oldukça basit. .NET geliştiricisi bir kişi için artık Linux kullanmak daha keyif verici oluyor.
Bilindiği gibi openSUSE, SUSE sponsorluğunda geliştirilen güçlü bir topluluk dağıtımıdır. 2015’ten itibaren 2 ayrı modele ayrılmıştır: Tumbleweed ve Leap. Tumbleweed sürekli güncellenen, en yeni paketlerin anında ulaştığı rolling-release bir yapıya saiptir. Leap ise daha geleneksel, yıllık sürüm döngüsünü takip ediyor ve bu süreçte daha az kararlı paket güncellemeleri sunuyor. Bu sebeple geliştiriciler için Leap önerilir. Tumbleweed her ne kadar genel olarak stabil kabul edilse de yılda bir kez bile yaşanabilecek güncelleme sorunuyla kimse uğraşmak istemez
Bir gaming bilgisayarına sahibim. Özellikleri kısaca böyle:
- Grafik: NVIDIA GeForce RTX 3050 Ti Laptop GPU/PCIe/SSE2
- İşlemci: 20 × 12th Gen Intel® Core™ i7-12700H
- RAM: 32 GB
Grafik Sorunu
openSUSE Leap’in kurulum süreci sırasında karşılaştığım en büyük problem sistemin varsayılan olarak NVIDIA kartlar için açık kaynaklı Nouveau sürücüsünü kullanmasıydı. Açık kaynak odaklı bir dağıtım olduğu için kurulum esnasında özel NVIDIA sürücülerini seçme imkanı sunulmaması normal olabilir ama Nouveau’nun donanımım ile uyumsuzluğu ciddi sorunlara yol açtı.
Nouveau, NVIDIA GPU’ları için geliştirilmiş açık kaynak bir sürücü projesidir. Linux ekosisteminin yıllardır bir parçasıdır. Tamamen topluluk tarafından tersine mühendislik yapılarak oluşturulmuştur çünkü NVIDIA resmi sürücülerinin iç işleyişi hakkında kaynak kodu paylaşmaz. Mesa ile birlikte çalışarak OpenGL desteği sağlar. Genel olarak masaüstü kullanımında temel görüntüleme ihtiyaçlarını karşılayabilir ama oyun, 3D hızlandırma, yüksek çözünürlükte video işleme gibi performans gerektiren senaryolarda NVIDIA’nın kendi kapalı kaynak sürücülerinin yerini tutamaz. Meşhur bir Torvalds videosu da bulunuyor malum.
Yaşadığım en önemli sorun çift ekran kullanamamaktı. İkincisi ise ekranda donmalar yaşanıyordu. Sistem açılışında da konsol ekranında Nouveau sürücüsüyle ilgili hatalar görülüyordu. Tüm belirtiler Nouveau sürücüsünün sistemde kararsızlığa neden olduğunu açık biçimde gösteriyordu. Ayrıca Reddit‘te bu sorunu openSUSE topluluğuyla paylaştım.
NVIDIA Sürücüleri
İlk olarak Nouveau sürücüsü nedeniyle yaşanan donanımsal grafik hızlandırmasını tamamen devre dışı bırakmam gerekiyordu. openSUSE’un GRUB önyükleyicisine nomodeset parametresini ekleyerek sistemi yalnızca yazılım tabanlı görüntüleme modunda başlatın. Bu parametre Linux’un açılış sırasında herhangi bir GPU sürücüsünü ya da KMS yapılandırmasını yüklemesini engeller. Bu sürücüyü nasıl devredışı bırakacağınız konusunda NVIDIA’nın sayfasında yapılandırmaları bulabilir. Kısaca bahsedeceğim.
Önce Konsole ekranında:
sudo nano /etc/default/grubArdından:
GRUB_TIMEOUT=5
GRUB_DISTRIBUTOR="$(sed 's, release .*$,,g' /etc/system-release)"
GRUB_DEFAULT=saved
GRUB_DISABLE_SUBMENU=true
GRUB_TERMINAL_OUTPUT="console"
GRUB_CMDLINE_LINUX="crashkernel=auto resume=/dev/mapper/rhel-swap rd.lvm.lv=rhel/root rd.lvm.lv=rhel/swap rhgb quiet modprobe.blacklist=nouveau"
GRUB_DISABLE_RECOVERY="true"
GRUB_ENABLE_BLSCFG=trueEn basit haliyle GRUB dosyasında değişiklik böyle:
GRUB_CMDLINE_LINUX_DEFAULT="quiet splash modprobe.blacklist=nouveau"Böylece Nouveau’nun neden olduğu donmalar son bulacaktır.
YaST kontrol merkezini açarak Software Repositories bölümünden NVIDIA topluluk deposunu ekleyin.
sudo zypper ar -f https://download.nvidia.com/opensuse/leap/$releasever/ NVIDIA
sudo zypper refBu depo üzerinden openSUSE ile uyumlu resmi NVIDIA sürücülerini alabiliyorsunuz. Tek yapmanız gereken bunları yüklemek.
Bu depo eklendikten sonra GeForce 600 serisi ve üzeri ekran kartları için G05 serisi sürücüleri yüklemek gerekir. Bunlar çekirdek modülü, OpenGL kütüphaneleri, X11, kernel firmware dosyaları gibi sürücüleri kapsıyor. Gerekli paketleri YaST üzerinden veya aşağıdaki komutla kurulabiliriz:
sudo zypper in nvidia-computeG05 nvidia-gfxG05-kmp-default nvidia-glG05 x11-video-nvidiaG05 kernel-firmware-nvidiaNVIDIA sürücülerinin sorunsuz çalışması için Nouveau’nun tamamen kaldırılması ve kara listeye alınması şarttır. Siyah ekranda takılma, donma veya grafik sunucusunun açılamaması gibi problemler yaşanır. Yine YaST üzerinden bu sürücüyü kaldırabilirsiniz veya komutla böyle:
sudo zypper rm xf86-video-nouveau
echo "blacklist nouveau" | sudo tee /etc/modprobe.d/disable-nouveau.conf
sudo mkinitrd
sudo rebootAçık Kaynak Gerçeği
NVIDIA’nın sonradan yaptığı açık kaynak hamlesi aslında tam bir özgürleştirme değil. Sürücü mimarisinin yalnızca çekirdek modülü kısmının GPL uyumlu bir şekilde yeniden lisanslanmasıdır. Eskiden bu modül tamamen kapalıydı ve Linux çekirdeği ile entegrasyon sorunları yaşanıyordu. 2022’den itibaren NVIDIA bu çekirdek bölümünü açık kaynak haline getirdi. Tabi bu küçük bir kısmı tabi. Önemli kısmı hala kapalı durumda. En azından nouveau sürücüsüne göre daha yüksek uyumluluğu var. Özellikle GeForce 600 ve sonraki kartlarda NVIDIA’nın sağladığı modül çok daha stabil çalışıyor.
Yorum bırakın